მამუკა ხანთაძის ბლოგი

Home » ჩემი წერილები » რეკომენდაციები წიგნის სექტორის კვლევასთან დაკავშირებით

რეკომენდაციები წიგნის სექტორის კვლევასთან დაკავშირებით

ბოლო რამდენიმე წელიწადია საქართველსო წიგნის სექტორი განიცდის ნეგატიური ფაქტორების ზემოქმედებას. მათ შორის აღსანიშნავია ზოგიერთი მათგანი:

  • კითხვისადმი ინტერესის ვარდნა;
  • წიგნის მაღაზიების სიმცირე;
  • საბიბლიოთეკო ქსელის სიმცირე და მათი არაპროფილური ინფრასტრუქტურა;
  • პირატული ფაილები ინტერნეტსა და შავ ბაზარზე;
  • თანმიმდევრული სახელმწიფო პოლიტიკის არქონა;
  • საავტორო უფლებათა უხეში დარღვევის ფაქტები.

მიუხედავად ამისა წიგნის სექტორი ვითარდება თუმცა ამის ზუსტი სტატისტიკა არ არსებობს.

საქართველოს წიგნის სექტორის კვლევა აუცილებელი წინაპირობაა ფრანკფურტი 2018-ისთვის მზადების ციკლში და დიდწილად განსაზღვრავს  მისი წარმატებისათვის გადადგმული ნაბიჯების სისწორეს.

აღსანიშნავია, რომ დამოუკიდებელი საქართველოს პირობებში, წიგნის სექტორის სრულყოფილი კვლევა არასდროს მომხდარა, თუმცა იყო რამდენიმე აქტივობა, რომელიც ვერ ჩაითვლება ყოვლისმომცველ და სიღრმისეულ კვლევად და მხოლოდ ზედაპირულ წარმოდგენას თუ შეგვიქმნის ინდუსტრიის შესახებ.

წიგნის სექტორის ანალიზისთვის კვალიფიციური კვლევის და შესაბამისად სტრატეგიისა და ტაქტიკის დასახვისათვის ერთ-ერთი უმთავრესი პირობა ასეთი კვლევის მრავალჯერადობა ანუ  დაკვირვებისა და ანალიზის დინამიკაა.

ვის მონაცემებს უნდა დაეყრდნოს კვლევა?

  • გამომცემლობების;
  • წიგნით მოვაჭრეების;
  • პროფესიული ასოციაციის;
  • ეროვნული ბიბლიოთეკისა და სხვა ბიბლიოთეკების;
  • ISBN – ის ეროვნული სააგენტოს;
  • სტატისტიკის კომიტეტის;
  • საგადასახადო და საბანკო ორგანიზაციების;
  • სხვადასხვა სახელმწიფო ორგანიზაციების;
  • სასწავლო ორგანიზაციების;
  • სხვადასხვა ორგანიზაციების, რომლების გამოსცემენ წიგნებს.

რას მონაცემებს უნდა შეიცავდეს სექტორის კვლევა?

ორი უმთავრესი მონაცემი არის:

  • გამოცემათა (დასახელებათა) წლიური რაოდენობა;
  • გამოცემათა წლიური ტირაჟი;

ამას გარდა აუცილებელი გამოსაკვლევია:

  • პროფესიული საგამომცემლო ორგანიზაციების რაოდენობა და პრიორიტეტები;
  • პროფესიული წიგნით მოვაჭრე ორგანიზაციების რაოდენობა და პრიორიტეტები;
  • არაპროფესიული საგამომცემლო ან წიგნით მოვაჭრე ორგანიზაციები და მათი პრიორიტეტები;
  • ახალ გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • ხელახალ გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • სერიულ გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • თარგმნილ გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • სამეცნიერო ლიტერატურის გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • სასწავლო (სახელმძღვანელო) ლიტერატურის გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • საბავშვო და საყმაწვილო ლიტერატურის გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • მხატვრული ლიტერატურის გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • კულტურისა და სახელოვნებო ლიტერატურის გამოცემათა რაოდენობა და ტირაჟი;
  • ელექტრონული გამოცემების რაოდენობა;
  • ადგილობრივი და თარგმნილი ლიტერატურის წილობრივი რაოდენობა ჟანრების მიხედვით;
  • TOP ათეული ქართველი ავტორები მხატვრულ ლიტერატურაში;
  • TOP ათეული ქართველი ავტორები არამხატვრულ ლიტერატურაში;
  • TOP ათეული უცხოელი ავტორები მხატვრულ ლიტერატურაში;
  • TOP ათეული უცხოელი ავტორები არამხატვრულ ლიტერატურაში;
  • ლიტერატურული კონკურსების ფინალისტებისა და ლაურეატების სტატისტიკა, ასევე მათი გაყიდვების დინამიკა და ტირაჟები;
  • ელექტრონული წიგნების წილობრიობა გამომცემლობათა ბრუნვაში;

სექტორის სისტემური კვლევის ინდიკატორები (გამომცემლობა):

  • გამომცემლობების საერთო რაოდენობა;
  • მათ შორის აქტიური გამომცემლობების რაოდენობა;
  • იმ გამომცემლობების რაოდენობა, რომლების გამოსცემენ 5 და მეტ წიგნს წლის განმავლობაში;
  • გამომცემლობათა რანგირება საგამომცემლო პრიორიტეტების მიხედვით;
  • გამომცემლობების მიერ გამოცემული წიგნების კუთრი წილი ქვეყანის ყველა გამოცემებთან მიმართებაში;
  • საგამომცემლო ბაზარზე მთავარი მოთამაშეების რანგირება გამოცემათა რაოდენობს მიხედვით;
  • საგამომცემლო ბაზარზე მთავარი მოთამაშეების რანგირება გამოცემათა ტირაჟების მიხედვით;
  • რეგიონალური გამომცემლობების წილი საერთო საგამომცემლო ინდუსტრიაში;

სექტორის სისტემური კვლევის ინდიკატორები (წიგნით ვაჭრობა):

  • წიგნით მოვაჭრეთა რაოდენობა;
  • წიგნით მოვაჭრეთა მოდელები და მათი რაოდენობები;
  • ინტერნეტ მაღაზიები;
  • სხვა ქსელები (მარკეტები, აფთიაქები და ა.შ.)
  • არასტრუქტურირებული გაყიდვის სისტემები;

საკითხები წიგნით ვაჭრობის სტრუქტურული ანალიზისთვის.

  • წლიური გაყიდვები:
  1. დასახელებების მიხედვით;
  2. ტირაჟების მიხედვით;
  3. ჟანრების მიხედვით;
  4. ქართველი და უცხოელი ავტორების მიხედვით;
  5. საცალო და საბითუმო რაოდენობების მიხედვით;
  6. ახალი და ხელახალი და ძველი გამოცემების მიხედვით;
  7. საბიბლიოთეკო შესყიდვების მიხედვით;
  8. სეზონურობის მიხედვით;
  9. საფესტივალო, საგამოფენო და ბაზრობის გაყიდვების მიხედვით;
  10. იმპორტული წიგნების მიხედვით
  11. არასაწიგნე ფართში გაყიდვების მიხედვით;
  12. ადგილმდებარეობის მიხედვით.
  • TOP ათეული ბესტსელერი ქართველი ავტორი, მხატვრულ ლიტერატურაში;
  • TOP ათეული ბესტსელერი უცხოელი ავტორი, მხატვრულ ლიტერატურაში;
  • TOP ათეული ბესტსელერი ქართველი ავტორი, არამხატვრულ ლიტერატურაში;
  • TOP ათეული ბესტსელერი უცხოელი ავტორი, არამხატვრულ ლიტერატურაში;
  • რეკლამის ზემოქმედება გაყიდვაზე (სტატისტიკა).

საერთაშორისო გაყიდვები:

  • საავტორო უფლებათა გაყიდვა;
  • ერთობლივი პროექტი.

კვლევისათვის აუცილებელი პირობაა მონაცემთა დამუშავებისას პარამეტრების მისადაგება ზოგად ეკონომიკურ მაჩვენებლებთან. ასევე მიღებული მონაცემებიდან თანაკვეთადი და მომდინარე პარამეტრებით შედარებითი დიაგრამების შედგენა.

* რაოდენობრივი მაჩვენებლები ფინანსურ მაჩვენებლებადაც უნდა აისახოს.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: